रामदास फुटाणे...यांचा सिक्सर 

********************************

विद्यार्थी : सर ड्राय डे म्हणजे काय हो ????

मास्तर : कोरडे दिवस. 

विद्यार्थी : विस्कटून विस्कटून सांगा सर.....

मास्तर : या दिवशी दारूची दुकाने बंद असतात.....

विद्यार्थी : का सर ? 

मास्तर : अरे आपल्याला महापुरुषांची आठवण व्हावी असा शासनाचा यामागचा उद्देश आहे...

विद्यार्थी : मग सर एकतीस डिसेंबरला विशेष परवाने देऊन सरकार उत्तेजन का देतं ? 

मास्तर : लोकांनी नव्या वर्षाचं आनंदाने स्वागत करावं म्हणून. 

विद्यार्थी : म्हणजे आनंदासाठी पिण्यास हरकत नाही असंच ना ? 

मास्तर : हो तसंच. 

विद्यार्थी : मग सर , स्वातंत्र्य दिनी , प्रजासत्ताक दिनी जनतेला दु:ख होत असतं का ? 

मास्तर : ........... 

विद्यार्थी : दु:खामुळे ड्राय डे असतो का ? 

मास्तर : ........... 

विद्यार्थी : बोला ना सर. 

मास्तर : हा तुझा विषय नाही. तू पीत नाहीस ना ? मग गप्प बस. 

विद्यार्थी : पण सर , तीस जानेवारीला दु:खामुळे तर दोन ऑक्टोबरला आनंदामुळे ड्राय डे , असं असतं का ? 

मास्तर : तसं नाही बाबा. थोर पुरुषांच्या जयंती-पुण्यतिथीला त्यांची आठवण राहावी म्हणून ड्राय डे असतो.

विद्यार्थी : सर , ड्राय डेच्या दिवशी महापुरुषांची आठवण येते हे भन्नाट आहे. पण अगोदर सवय लागली पाहिजे. ना ? 

मास्तर : तोच तर सरकारचा उद्देश आहे. 

विद्यार्थी : म्हणजे... जाणून बुजून शासनाने लोकांना दारूबाज केले. 

ड्राय डेमुळे तर कळले , महात्मा गांधी आज गेले.........

विद्यार्थी : सर देव जळी-स्थळी-पाषाणी आहे ना ? 

मास्तर : हो. 

विद्यार्थी : मग सर दारूची दुकानं मंदिरापासून पंचाहत्तर मीटर दूर का ठेवतात ? 

विद्यार्थी : देवाला पंचाहत्तर मीटर पलीकडचं दिसत नाही का ? 

मास्तर : तसं नाही रे बाळा. मंदिराचं पावित्र्य जपलं पाहिजे. 

विद्यार्थी : पण काही देवांना दारूचा नैवेद्य लागतो. 

मास्तर : तुझं सामान्य ज्ञान बरंच बरं दिसतंय. 

विद्यार्थी : देवाचं सोडा , पण राष्ट्रपुरुषांच्या पुतळ्यासमोरही वाईन शॉपला बंदी आहे. 

मास्तर : हो. बरोबरच आहे ते. 

विद्यार्थी : पण सर एखादा राष्ट्रपुरुष पिणारा असेल तर ? 

विद्यार्थी : सांगा ना सर , वाईन शॉप बंद केल्यास त्या पुतळ्यास काय वाटेल ? 

मास्तर : राष्ट्रपुरुष तसे नसतात रे. 

विद्यार्थी : सर , आजकालचे बहुतेक आमदार-खासदार तर घेणारेच आहेत. ह्यांच्यापैकीच काहीजण उद्याचे राष्ट्रपुरुष असणार. त्यांचे पुतळे होणार. समोर वाईन शॉप नसेल तर त्या पुतळ्यांना काय वाटेल सर ? 

विद्यार्थी : बोला ना सर... 

विद्यार्थी : सर आचारसंहिता म्हंजी काय ? 

मास्तर : अरे , निवडणुकीत पाळायचा आचार-विचार. 

विद्यार्थी : तसं नाही , विस्कटून विस्कटून सांगा. 

मास्तर : अरे बाबा , मतदारांना उमेदवाराने किंवा पक्षाने प्रलोभने दाखवू नयेत यासाठी काही नियम केलेले असतात.

विद्यार्थी : पण सर , पुतळ्यांना-फोटोंना का झाकलं जातं ? 

मास्तर : गांधी , नेहरू , फुले , आंबेडकर यांच्या चित्रांचा वापर करू नये म्हणून. 

विद्यार्थी : पण सर , मतदानाच्या ठिकाणी महापुरुषांची चित्रंसुद्धा झाकली जातात. 

मास्तर : हो , त्यांचा परिणाम होऊ नये म्हणून. 

विद्यार्थी : सर , महापुरुषांचा वाईट परिणाम होतो ? 

विद्यार्थी : बोला ना सर , महापुरुष का झाकतात ? 

विद्यार्थी : सर हत्ती झाकले , कमळ झाकलं , पण हाताचं काय करणार ? 

विद्यार्थी : सर एक आयडिया. उमेदवाराला सत्यनारायण घालायला सांगा. मतदार आपोआप घरी येतील. 

मास्तर : हुशार आहेस! 

विद्यार्थी : आणखी एक आयडिया सर... 

मास्तर : बोल बाळा. 

विद्यार्थी : मतदाराने स्वत:चेच तळहात पाहिले तर त्याचा त्याच्या मनावर परिणाम होईल आणि तो काँग्रेसला मत देईल. त्यामुळे प्रत्येक मतदाराला हातमोजे दिले तर ?.. 

ह्या पोराला ' वाह्यात म्हणावं की विचारवंत ' हे गुरुजींना कळेना. तरी नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार उत्तर देणं भाग होतं. ' मतदारांना हातमोजे वाटण्याची विनंती आयुक्तांना करू ', असं पुटपुटत गुरुजींनी चष्म्याची काच पुसली. पुटपुटत पुटपुटत आपण वाईन शॉपजवळ कधी आलो , ते त्यांचं त्यांना कळलंच नाही. 

ड्राय डेमुळेच ' पूर्वनियोजित साठा ' करण्याची सवय महाराष्ट्रात वाढू लागली होती. गुरुजींनाही रात्री ' टीचर्स ' ची संगत जडली होती. सहाव्या वेतनामुळे मुलेही गुरुजींना गुरुजी न म्हणता ' सर ' म्हणू लागली होती. सहाव्या वेतनाचा मान राखण्यासाठीच गुरुजींनी ' देशी ' पण सोडलं होतं. ते दिवसाचे ' सर ' आणि रात्री ' टीचर्स ' झाले होते. 

प्रजासत्ताक दिनाच्या आनंदासाठी एक , तीस जानेवारीच्या पुण्यतिथीच्या दु:खासाठी एक आणि निवडणुकीच्या गोंधळासाठी एक असा पूर्वनियोजित साठा घेऊन गुरुजी घराकडे वळले....

(सौजन्य....रामदास फुटाणे...)