खासगी ट्रॅव्हल्सच्या प्रवाशांची हॉटेल-ढाब्यांवर आर्थिक लूट; निकृष्ट अन्नातून नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ त्वरित थांबा – एस. मुलाणी
# अन्न व औषध प्रशासनाच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह : मंत्री नरहरी झिरवाळ यांना निवेदन
मुंबई. ( प्रतिनिधी ) – मुंबई - पुणे महामार्गावरून पश्चिम महाराष्ट्राकडे प्रवास करणाऱ्या हजारो नागरिकांची खासगी ट्रॅव्हल्स बसचालक आणि महामार्गावरील काही हॉटेल-ढाबा व्यावसायिकांच्या कथित संगनमतातून आर्थिक पिळवणूक होत असल्याचा गंभीर मुद्दा समोर आला आहे. प्रवाशांकडून खाद्यपदार्थांसाठी अवाजवी दर आकारणे, निकृष्ट दर्जाचे अन्न पुरविणे आणि स्वच्छतेच्या नियमांकडे दुर्लक्ष करणे अशा प्रकारांची सखोल चौकशी करून संबंधितांवर कठोर कारवाई करण्याचे रुग्ण हक्क परिषद मंत्रालयीन सचिव एस. मुलाणी यांनी अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ यांना लेखी निवेदनाद्वारे जोरदार मागणी करत तक्रार केली आहे. या गंभीर प्रकाराबाबत महाराष्ट्र शासनाच्या अन्न व औषध प्रशासन विभागाकडे महाराष्ट्र शासनाच्या रुग्ण हक्क परिषदेचे मंत्रालयीन सचिव एस. मुलाणी यांनी लेखी तक्रार केली असून, संबंधित हॉटेल-ढाब्यांवर विशेष तपासणी मोहीम राबविण्याची मागणी केली आहे. सदर निवेदनाची दखल घेऊन अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ यांच्या कार्यालयाकडून दिनांक ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी "आयुक्त अन्न व औषध प्रशासन विभाग तात्काळ कारवाई करावी " आदेश देण्यात आल्याची नोंद निवेदनावर आहे.
# रात्री १० ते १ या वेळेत प्रवाशांची कोंडी; पर्याय नसल्याचा गैरफायदा..!
मुंबईहून पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर आणि सोलापूर जिल्ह्यांकडे दररोज मोठ्या संख्येने खासगी ट्रॅव्हल्स बसेस धावतात. या बसेस रात्री साधारण १० ते १ या वेळेत महामार्गावरील ठरावीक हॉटेल आणि ढाब्यांवर थांबविल्या जात असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. काही ठिकाणी दररोज सुमारे ३० ते ३५ ट्रॅव्हल्स बसेस थांबत असल्याची माहिती मिळाल्याचेही निवेदनात म्हटले आहे. रात्रीच्या वेळी प्रवाशांसमोर अन्य पर्याय उपलब्ध नसल्याचा गैरफायदा घेत खाद्यपदार्थांचे अवाजवी दर आकारले जात असल्याच्या तक्रारी आहेत. प्रवाशांची गरज ही हॉटेल व्यावसायिकांच्या नफेखोरीचे साधन बनत असेल, तर हा प्रकार केवळ ग्राहकांची आर्थिक पिळवणूक नसून त्यांच्या विश्वासाचा उघड गैरफायदा घेण्याचा गंभीर प्रकार आहे.
# बसचालक आणि हॉटेल व्यावसायिकांमध्ये कमिशनचे अर्थकारण ?
या प्रकरणातील सर्वांत गंभीर बाब म्हणजे काही ट्रॅव्हल्स चालक आणि हॉटेल व्यावसायिक यांच्यात कमिशनच्या आधारे संगनमत असल्याचा संशय निवेदनातून व्यक्त करण्यात आला आहे. विशिष्ट हॉटेलवरच बसेस थांबविण्यामागे आर्थिक व्यवहार आहेत काय, प्रवाशांना पर्यायी हॉटेलवर उतरण्याची संधी का दिली जात नाही आणि हॉटेल व्यावसायिकांकडून चालकांना कोणत्या स्वरूपाचे आर्थिक लाभ दिले जातात काय, याची निष्पक्ष चौकशी होणे आवश्यक आहे. कमिशनच्या व्यवहाराचे आरोप सिद्ध झाल्यास संबंधितांवर कायद्यानुसार कठोर कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. महामार्गावरील काही हॉटेल आणि ढाब्यांमध्ये अन्नपदार्थांचा दर्जा, स्वयंपाकघरातील स्वच्छता, पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता तसेच खाद्यपदार्थांच्या साठवणुकीबाबत गंभीर तक्रारी प्राप्त होत असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे. प्रवाशांना अवाजवी दराने अन्न विकून त्याच अन्नाच्या गुणवत्तेबाबत तडजोड होत असेल, तर ही बाब अत्यंत चिंताजनक आहे. विशेषतः लहान मुले, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि दीर्घ पल्ल्याचा प्रवास करणाऱ्या नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने या तक्रारींची तातडीने शहानिशा होणे गरजेचे आहे.
# केवळ नोटिसांचा फार्स नको; थेट तपासणी आणि कठोर कारवाई करा..!
एस. मुलाणी यांनी आपल्या निवेदनात महामार्गावरील संबंधित हॉटेल आणि ढाब्यांची अन्न व औषध प्रशासनामार्फत विशेष तपासणी करण्याची मागणी केली आहे. यामध्ये अन्नपदार्थांचे नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत तपासणी करणे, स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा परवान्यांची पडताळणी करणे, खाद्यपदार्थांचे दरपत्रक तपासणे, बिल देण्याच्या पद्धतीची चौकशी करणे तसेच संशयास्पद आर्थिक व्यवहारांची तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. याशिवाय परिवहन विभाग, अन्न व औषध प्रशासन आणि जिल्हा प्रशासन यांनी संयुक्तपणे तपासणी मोहीम राबवावी. दोषी आढळणाऱ्या व्यावसायिकांवर कायद्यानुसार दंडात्मक कारवाई करण्याबरोबरच आवश्यकतेनुसार परवाना निलंबन किंवा रद्द करण्याची कार्यवाही करावी, अशीही मागणी करण्यात आली आहे.
# मंत्र्यांच्या कार्यालयाकडून तात्काळ तपासणीचे निर्देश; आता कारवाईकडे लक्ष..!
या तक्रारीची दखल घेत अन्न व औषध प्रशासन मंत्री नरहरी झिरवाळ यांच्या कार्यालयाने संबंधित अधिकाऱ्यांना तात्काळ तपासणी करण्याचे निर्देश दिल्याची नोंद प्राप्त निवेदनावर करण्यात आली आहे. मात्र, या निर्देशांनंतर प्रत्यक्ष किती हॉटेल आणि ढाब्यांची तपासणी झाली, किती अन्ननमुने घेण्यात आले, किती ठिकाणी नियमांचे उल्लंघन आढळले आणि किती व्यावसायिकांवर कारवाई येईल हे आयुक्त तुकाराम मुंडे यांच्या आदेशानंतर समजेल. त्यामुळे आता केवळ कागदोपत्री आदेश देऊन प्रशासन थांबणार की महामार्गावरील प्रवाशांच्या आर्थिक पिळवणुकीला आणि निकृष्ट अन्नविक्रीला आळा घालण्यासाठी प्रत्यक्ष कठोर कारवाई करणार, याकडे प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.
"रात्रीच्या वेळी प्रवाशांच्या मजबुरीचा गैरफायदा घेऊन अवाजवी दर आकारणे आणि त्यांच्या आरोग्याशी तडजोड करणे हे कोणत्याही परिस्थितीत स्वीकारार्ह नाही. खासगी ट्रॅव्हल्स चालक आणि हॉटेल व्यावसायिक यांच्यात आर्थिक संगनमत असल्याच्या तक्रारींची सखोल चौकशी झाली पाहिजे. दोषी आढळणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करून प्रवाशांच्या हक्कांचे संरक्षण झाले पाहिजे. प्रशासनाने केवळ आदेश न देता प्रत्यक्ष तपासणी करून केलेल्या कारवाईचा अहवाल सार्वजनिक करावा." असे रुग्ण हक्क परिषद मंत्रालयीन सचिव एस. मुलाणी यांनी सांगितले आहे.
------------