पोलिसांनी मानवी तस्करीमागील संपूर्ण जाळे उघड करण्यावर भर द्यावा
पोलीस महासंचालक सदानंद दाते
मानवी तस्करीच्या गुन्ह्यांबाबत राज्यस्तरीय कार्यशाळा
मुंबई, दि. १५ : मानवी तस्करीच्या गुन्ह्यातील केवळ एका आरोपीला पकडण्यापुरता तपास मर्यादित ठेवू नये. गुन्ह्यामागील संपूर्ण जाळे उघड करण्यासाठी ‘बॅकवर्ड अँड फॉरवर्ड लिंकेजेस’ शोधून नेटवर्क केंद्रित तपास करावा. मानवी तस्करीच्या गुन्ह्यांमध्ये संपूर्ण जाळे उघड करण्यावर भर द्यावा. त्यामुळे मानवी तस्करी सबंधित गुन्हेगारीवर प्रतिबंध करणे शक्य होणार असल्याचा विश्वास पोलीस महासंचालक सदानंद दाते यांनी व्यक्त केला.
मानवी तस्करीच्या गुन्ह्यांबाबतची न्यायसेतू २०२६ ही राज्यस्तरीय कार्यशाळा महाराष्ट्र पोलीस दल व प्रकृती संस्थेच्या संयुक्त विद्यमाने पोलीस महासंचालक कार्यालयाच्या दरबार सभागृहात झाली. यावेळी दाते बोलत होते. व्यासपीठावर माजी महासंचालक डॉ. पी. एम. नायर, महाराष्ट्र राज्य महिला आयोगाच्या सदस्य सचिव नंदिनी आवडे, अतिरिक्त पोलीस महासंचालक (महिला व बालकांवरील अपराध प्रतिबंध) अस्वती दोरजे, विशेष पोलीस महानिरीक्षक शारदा राऊत उपस्थित होते.
पोलीस महासंचालक म्हणाले, तंत्रज्ञान वेगाने बदलत असून, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या युगात गुन्ह्यांचे नवे स्वरूप समोर येऊ शकते. त्यामुळे पोलिसांनी या बदलांविषयी सजग रहावे. गुन्हा घडू नये यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करणे, गुन्हा घडल्यास त्याची तातडीने उकल करणे आणि गुणवत्तापूर्ण तपास करणे आवश्यक आहे. तपास करताना पीडित व्यक्तीची परिस्थिती समजून घेऊन तिला आधार व दिलासा मिळेल, असे वर्तन पोलिसांनी ठेवावे.
या कार्यशाळेत कायद्यातील विविध तरतुदी, घटनात्मक तरतुदी, न्यायालयांचे निवाडे आणि भारतीय न्याय संहितेतील नवीन उपाययोजनांची माहिती सहभागी अधिकाऱ्यांना दिली जाणार आहे. संबंधित व्यक्तीची ओळख सुरक्षित ठेवून साक्ष नोंदविण्याची प्रक्रिया तसेच ‘इन-कॅमेरा’ सुनावणीसारख्या तरतुदींची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी तपासी अधिकाऱ्यांनी सजग राहावे, असेही पोलीस महासंचालक दाते यांनी सांगितले.
पोलिसांची भूमिका केवळ न्यायिक प्रक्रियेतील सहभागापुरती मर्यादित नाही. पीडितांना आवश्यकतेनुसार वैद्यकीय मदत, दुभाष्याची सुविधा आणि मानसिक समुपदेशन उपलब्ध करून देण्यासाठी पोलिसांनी संबंधित यंत्रणांमध्ये दुवा म्हणून काम करावे. मानवी तस्करीविरोधी तपासासाठी स्थापन विशेष घटकांचे प्रशिक्षण अधिक सक्षम झाल्यास त्यांच्या कामाची परिणामकारकता वाढेल, असा विश्वास दाते यांनी व्यक्त केला.
प्रत्येक पोलीस अधिकारी आणि कर्मचाऱ्याने आपल्या कामात प्रावीण्य मिळविण्याचा, आवश्यक कौशल्ये आत्मसात करण्याचा आणि पूर्ण क्षमतेने काम करण्याचा निश्चय केल्यास महाराष्ट्र पोलिसांच्या मानवी तस्करीविरोधी प्रयत्नांना नवी ऊर्जा आणि दिशा मिळेल, असेही त्यांनी सांगितले.
अतिरिक्त पोलीस महासंचालक श्रीमती दोरजे प्रस्ताविकात म्हणाल्या, प्रत्येकाला न्याय मिळावा व मानव तस्करीच्या समस्येचे उच्चाटन होण्यासाठी पोलीस दल सातत्याने प्रयत्न करीत असते. शासनाच्या विविध विभागात समन्वय साधत मानवी तस्करी गुन्ह्यांमधील आर्थिक व्यवहार व आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उपयोग याबाबत पोलीस अधिकाऱ्यांना संपूर्ण माहिती मिळावी ही या कार्यशाळेच्या आयोजनामागील भूमिका त्यांनी स्पष्ट केली. महिला आयोगाच्या सदस्य सचिव श्रीमती आवडे यांनीही मनोगत व्यक्त केले. कार्यशाळेला पोलीस अधिकारी, कर्मचारी उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे संचलन सेवानिवृत्त पोलीस उपअधीक्षक मदन पाटील यांनी केले.
०००००
निलेश तायडे/विसंअ
वृत्त क्र ४०२६
