.*#रियुनीयन#*

लंडनच्या इस्ट एंड ला केबल स्ट्रीट वर असलेले ते शंभरी पार केलेले रेस्टोरेन्ट कम बार. नाव होते 'पॉल्ज लाउंज'. तसा हा लंडनचा लो-मार्केट असलेला भाग. जास्त करून लंडनचा कामगार वर्ग व मध्यम वर्ग यांनी व्यापलेला. तिथे हे रेस्टॉरंट गेली ११० वर्षे अव्याहतपणे चालू कसे राहिले हेच खरेतर आश्चर्य होते. 

साहजीकच होते. इस्ट एंडचे बहुतेक सारे जुने  पब, बार व रेस्टॉरंट जाउन आता त्यांच्या जागा केएफसी, मँकडोनल्ड्स, पिझ्झा एक्सप्रेस, स्टारबक्स यासारख्या विदेशी मल्टीनैशनल कंपन्यांच्या आउटलेट्सनी घेतली होती. हे रेस्टॉरंट मात्र शतक पूर्तीनंतरही अद्याप टिकून होते.

आज या रेस्टॉरंट चे एक टेबल दुपारच्या बारा वाजता रिझर्व होते. ते ज्यांच्यासाठी आरक्षित होते ते एकेकजण बाराच्या आसपास  येउ लागणार होते. 

रिचर्ड टैक्सी मधून आला. एका हातात एक मोठी कैरी बैग व दुस-या हातात काठी टेकत तो रेस्टॉरंट मधे शिरला. रेस्टॉरंट चा हेड वेटरने समोर येउन त्यांचे स्वागत केले. 

त्याने आदराने रिचर्डला विचारले. 

'माफ करा...आपण 65 इयर्स रियुनीयन साठी आले आहात का?' 

'होय..अगदी बरोबर. माझे मित्र आधीच आलेत का?' त्याने उत्सुकतेने विचारले. 

'नाही..ते अद्याप आलेले नाहीत. बहुधा येतच असतील. आपण या टेबलवर बसून घ्यावं.' 

रेस्टॉरंट च्या मध्यभागी लावलेल्या एकमेव टेबलवर रिचर्डला बसवून त्याने खुणेने आपल्या सहकारी वेटर्सना त्यांना हवे नको पहायला सांगितले व तो स्वतः इतर येणा-या पाहुण्यांच्या स्वागतासाठी बाहेर येउन थांबला. रिचर्डला हायसे वाटले. "चला मी पहिला आलोय म्हणजे बिल देण्याची जबाबदारी माझी नाही". 

हो..तसे रियुनीयन  एग्रीमेंट त्यांच्यात झाले होते..पन्नास वर्षापूर्वी. रिचर्ड नकळत भूतकाळात गेला..पन्नास वर्षे मागे..

चार मित्र होते ते. अगदी जवळचे मित्र. 

टिमोथी, स्टुअर्ट, इयान आणि रिचर्ड. इस्ट एंडच्या फार्लींग्टन  स्कूल मधून १९७१ मधे आपले हायस्कूलचे शिक्षण घेउन बाहेर पडणारे चार विद्यार्थी. आपल्या हायस्कूल पासींगची पार्टी करण्यासाठी,  तेंव्हा पूर्ण इस्ट एंड मधे आपल्या जेवणाच्या चवीसाठी प्रसिद्ध  असणारे 'पॉल्ज लाउंज' हे बार रेस्टॉरंट त्यांनी निवडले. 

त्यादिवशी 'पॉल्ज' मधे प्रत्येकाने शैंपेन चाखत आपण पुढे काय करणार हे आपल्या इतर मित्रांबरोबर शेअर केले. 

टिमोथीला त्याच्या घरचे,  अमेरिकेला एम.आय.टी ला इंजीनियरिंग च्या उच्च शिक्षणासाठी पाठवणार होते. तिथून परत आल्यावर त्याला घरचा इंजिनियरिंग मधलाच मोठा बिझनेस सांभाळायचा होता. 

स्टुअर्टला कुकींग मधे रस असल्याने तो इटली, स्पेन, जर्मनी ला जाउन तिथल्या कुकींग व जेवणातील पदार्थांच्या नवीन ट्रेंड्स शिकून घेणार होता. तीन चार वर्ष बाहेर राहून तो परत येउन आपले स्वतःचे रेस्टॉरंट सुरु करणार होता. 

इयानला पोलीस दलात जायचे आकर्षण होते.  लॉ ची पदवी किंग्ज कॉलेज मधून घ्यायची व मेट पुलीस अर्थात स्कॉटलंड यार्ड मधे भरती व्हायचे हे त्याचे स्वप्न होते. त्यासाठी त्याची सारी तयारी चालू होती. 

रिचर्ड मात्र आपले ध्येय सांगताना थोडा चाचरत होता. आपल्या मित्रांचे जीवन उददेश्य ऐकून तो आधीच थोडा दडपला होता. त्याने आपल्या मित्रांना सांगितले की घरच्या जेमतेम परिस्थिति मुळे त्याला पुढे उच्च शिक्षण घेणे जमणार नव्हते. त्यामुळे कॉलेज वगैरे स्वप्न विसरुन वडिलांना त्यांच्या बेकरीच्या व्यवसायात मदत करणे त्याला भाग होते. 

त्या दिवशी सर्वांनाच लक्षात आले की आता सर्वांच्या वाटा वेगळ्या होताहेत. पुढे आपापल्या नव्या क्षेत्रात गढून गेल्यावर यापुढे त्यांची भेट होइल की नाही,  अन झाली तर कधी,  हे कोणालाच सांगता येत नव्हते. त्यामुळे त्यांनी चौघांमधे एक एग्रीमेन्ट केले. आजपासून पन्नास वर्षांनी म्हणजे वयाच्या 65 व्या वर्षी, याच दिवशी  ते चौघे पुन्हा याच 'पॉल्स लाउंज'  रेस्टोरंट मधे दुपारी बारा वाजता परत भेटतील. 

चौघांमधे सर्वात जो उशीरा येइल तो त्या रियुनीयनचे बील देइल अशी गंमतशीर अटही त्या एग्रीमेंट मधे त्यांनी टाकली होती. आजच तो दिवस होता जेंव्हा पन्नास वर्षांनी ते चौघे परत भेटणार होते. 

रेस्टॉरंट च्या बाहेर एक लैंडरोवर गाडी येउन थांबली अन त्यातून इयान उतरला. त्याने गाडीची चावी व्हैले कडे दिली व तो रेस्टोरंटच्या दिशेने चटचट चालत आला. पोलीस सुपरीटेंडेंट म्हणून पाच वर्षांपूर्वी रिटायर झाल्यावरही त्याने आपला फिटनेस चांगला ठेवला होता. कुठूनही तो पासष्ट वर्षांचा म्हातारा वाटत नव्हता. 

हेड वेटर त्याला टेबलशी घेउन आला तसा रिचर्ड उठून उभा राहिला व गळाभेट घेत त्याने इयानचे स्वागत केले. दोघे मित्र लंडनमधे असले तरी ब-याच काळाने, कदाचित तीस एक वर्षांनी भेटले होते. 

हेड वेटरने पन्नास वर्षे जुनी फ्रेंच वाईन टेबलवर आणून ठेवली. ती महागाची वाईन बॉटल बघून रिचर्डच काय पण इयानदेखील चरकला. पोलीस खात्यात वरच्या हुद्दयावर असतानाही इतकी उंची वाईन तो कधी प्यायला नव्हता. 

त्या दोघांच्या चेह-यावरचे भाव वाचत हेड वेटर चटकन म्हणाला

'सर..ही वाईन कॉम्पलीमेंटरी आहे या रेस्टॉरंटच्या मालकांकडून. पन्नास वर्षांनी चार मित्र आमच्या रेस्टॉरंट मधेच परत भेटताहेत हा साधा योग नाही. आमच्यासाठीही ही अभिमानाची गोष्टच आहे.' 

'ठीक आहे..तुमच्या मालकांना धन्यवाद सांगा. बाकी दोघे मित्र आले की मग ही बॉटल उघडूत' इयान म्हणाला. 

तो पुढे काही विचारणार इतक्यात पोर्चमधे कार थांबल्याचा आवाज आला..व 'एक्स्क्युज मी' असे म्हणत हेड वेटर तिकडे धावला. 

बाहेर एक आलिशान  लिमोझीन गाडी उभी होती. ड्रायवरने पटकन मागे येत कारचा मागचा दरवाजा उघडून धरला व लिमोझीन मधून टिमोथी उतरला, नव्हे 'सर टिमोथी' उतरले. 

दोनच वर्षांपूर्वी इंग्लंडच्या राणीने बकिंगहम पैलेस मधे इतर मान्यवरांबरोबर टिमोथीला  नाईटहूड प्रदान केले,  व तो सर टिमोथी झाला. 

त्याला रुबाबात आत येताना पाहून इयान आणि रिचर्ड दोघांची छाती दडपली. एकेकाळी आपला मित्र असला तरी आज तो ब्रिटन मधल्या टॉप पाच उद्योगपतींपैकी एक होता व आता त्याला नाईटहूड मिळाली होती. त्यामुळे त्याच्याशी वागता बोलताना आब सांभाळूनच वागावे लागणार होते. 

पण झाले वेगळेच. मित्रांसमोर येताच स्वतः टिमोथीने मोठेपणाचे सगळे संकेत झुगारुन,  फेकून दिले,  व अत्यानंदाने दोन्ही मित्रांना घट्ट आलिंगन दिले. मोठ्या पोझीशनवरील लोकांना जवळचे मित्र नसतात. ख-या मित्रांसाठी ते नेहमीच तरसतात हे वाक्य इयान व रिचर्डला आज  पटले. 

आता तिघे मित्र एकत्र आले तसे गप्पांचा फड रंगला. एकमेकांची व तिघांच्या कुटुबियांची चौकशी झाली. इकडच्या तिकडच्या गप्पा झाल्या. अर्थात अजून स्टुअर्ट यायचा होता.

 पण तेवढ्यात हेडवेटरनी येउन सांगितले की स्टुअर्ट यांना यायला थोडा वेळ होइल तरी त्यांनी त्याच्यासाठी न थांबता सुरवात करावी. 

'अच्छा, म्हणजे स्टुअर्टला आजचे बिल द्यायची संधी मला द्यायची नव्हती तर...त्यासाठी एवढा खटाटोप' असे टिमोथीने म्हणताच तिघेही हसले. 

वाईनची बॉटल उघडली गेली व ती पन्नास वर्षे जुनी विंटेज वाईनचे ग्लास हातात घेत तिघांनी चियर्स म्हंटलं..

'टू फिफ्टी इयर्स ऑफ फ्रेंडशीप' टिमोथीने टोस्ट केले व बाकी दोघांनी त्याला दुजोरा दिला. 

गप्पा मारत वाईन व रेस्टोरंट मधून त्यांनी ऑर्डर केलेले उंची पदार्थांचा आस्वाद घेत त्यांनी आपला फर्स्ट कोर्स पूर्ण केला. 

अजूनही स्टुअर्टचा पत्ता नव्हता.

 वाईनची बाटली संपली तरी स्टुअर्ट अजून आला नव्हता त्यामुळे नाईलाजाने त्यांना मेन कोर्स ऑर्डर करावा लागला. टिमोथीला नंतर एक बोर्ड मिटींग असल्याने स्टुअर्टसाठी अजून थांबणे  शक्य नव्हते. 

हेड वेटरने त्यांना त्या दिवसाच्या स्पेशल मेनू बद्दल सांगितले. यातल्या ब-याच डिशेस तिघांच्या आवडीच्या होत्या. हा योगायोग समजून त्यांनी त्या डिशेस ऑर्डर केल्या. गप्पा मारत, हास्य विनोद करीत त्यांनी मेन कोर्स पूर्ण केला.

 आजवरचे सर्वात आठवणीत राहील असे लंच त्यांनी पूर्ण केले. सर्वात शेवटी आपल्या कैरी बैगमधून  आणलेले एक स्पेशल केक रिचर्डने भित भित काढून समोर ठेवले. त्यावर 'फिफ्टी इयर्स ऑफ फ्रेंडशीप' असे लिहीले होते. तो केक पाहून इयान व टिमोथी खूश झाले. 

 स्टुअर्ट येण्याची आशा आता मावळली होती. त्याची भेट होउ शकली नाही ही खंत तिघांना लागून राहिली होती. तिघांनी मिळूनच  केक कापला.  रिचर्डने स्वतःच्या हातांनी बनवलेला तो केक..ज्याने या मित्रांच्या पुनर्भेटीची गोड सांगता झाली. केक खाउन रेस्टोरंटमधल्या सर्वांना वाटण्यात आले.  

टिमोथीने हेड वेटरला बिल मागितले. तसे तो हसला..

'सर टिमोथी, बिल तर पेड झालय..'

'पेड झालय? पण कोणी केले?' टिमोथीने आश्चर्यचकित होत.विचारले. तेच भाव इतर दोघांच्या चेह-यावर होते.

'तुमचे मित्र स्टुअर्ट यांनी..' 

'पण तो तर आलाच नाही..मग कसे पेड केले..'

'माफ करा..सर टिमोथी..पण आजच्या काळात बिल पे करायला प्रत्यक्ष यायची गरज कुठे भासते?'

'तेही बरोबरच आहे'  इयान म्हणाला..मग आपल्या मित्रांकडे वळत तो म्हणाला 'पण मग स्टुअर्टला यायचंच नव्हतं तर हे बिल देण्याची तर काय गरज होती?' 

तेवढ्यात बाहेर कार थांबल्याचा आवाज आला. 

'चला...शेवटी तरी स्टुअर्ट वेळ काढून आला वाटतं'  असे समजून ते तिघे खूश झाले. पोर्चमधून आत येणा-या पावलांची चाहूल घेत ते तिघे दरवाज्याकडे एकटक श्वास रोखून पहात होते. 

अन..तो आत आला...अन ते तिघे डोळे फाडून त्याला पहातच राहिले. समोर स्टुअर्ट हसत उभा होता. 

"हो स्टुअर्टच...पण बापरे..हा इतका तरुण..अगदी चाळिशीतला कसा दिसतोय...? याचे वयच वाढले नाही की काय?" तिघांच्या मनात एकाच वेळी हा विचार आला.

'तो'  हसला. त्या तिघांजवळ येत तो म्हणाला..

'मला ठाउक आहे..तुम्हा तिघांच्या मनात काय प्रश्न आहे? तुमचा स्टुअर्ट इतका तरुण कसा काय? बरोबर?' 

तिघेही काही बोलले नाही. काय चाललय हे तिघांना ही कळत नव्हते. 

' सांगतो..सारा उलगडा करतो. मी तुमच्या मित्राचा,  स्टुअर्टचा मोठा मुलगा, टेड. मी आज माझ्या वडिलांची शेवटची इच्छा पूर्ण करायला इथे आलोय'.

टेडचे हे बोलणे ऐकून तिघांच्या पायाखालची जमीनच हादरली. रिचर्डने थरथरत्या हाताने आपल्या दोन्ही मित्रांचा आधार घेतला. दोघांनी त्याचा हात घट्ट पकडला. 

टेड पुढे म्हणाला

' पप्पा..सहा महिन्यापूर्वी गेले..प्रोटेस्ट कैंसर. खूप इच्छा होती त्यांची की तुमचे हे रियुनीयन करेपर्यंत त्यांना आयुष्य मिळावं..पण देवाच्या मनात ते नव्हतं. मृत्यु जवळ आला तेंव्हा पप्पांनी मला बोलवून सांगितले की त्यांच्याऐवजी या रियुनीयन मधे मी त्यांना रिप्रेजेंट करावं. आजच्या दिवशी तुम्हा मित्रांच्या भेटीत कसलाही गोंधळ नको म्हणून सहा महिने आधीच आजचा पूर्ण दुपारसाठी हे रेस्टॉरंट मला त्यांनी  बुक करायला सांगितले होते. 

खूप आठ्वण काढायचे तुमच्या हायस्कूल च्या दिवसांची. तुमच्या गंमती जमती, मस्ती, गर्लफ्रेंड्स, सगळे आठवत रहायचे. त्यांना या रियुनीयनमधे ते क्षण पुन्हा जगायचे होते.' 

टेडने हसत हसत आपले डोळे पुसले.  

'खरंच अतीव इच्छा होती पप्पांना तुम्हाला भेटायची. म्हणून मला त्यांनी मृत्यु आधी सांगितले होते "माझ्या तिन्ही मित्रांना भेटशील तेंव्हा त्यांना माझ्यावतीने  घट्ट मिठी मार".  असे समजा की त्यांची हीच शेवटची इच्छा पूर्ण करायला मी आलोय' 

टेडचे हे बोलणे ऐकून तिन्ही मित्रांना अश्रु अनावर झाले. ते तिघे टेडजवळ आले. तिघांनी टेडला घट्ट अलिंगन दिले. त्यांच्या अश्रुंनी टेडचे खांदे भिजुन गेले. 

टेडला मिठी मारताना तिघांनाही मिटलेल्या डोळ्यांसमोर आता आपला पंधरा वर्षांचा स्टुअर्टच दिसत होता. 

ख-या अर्थाने आता त्यांचे  'रियुनीयन' पार पडले होते. 

🌹🌹