*प्रवाळ ##पिष्टि....एक महत्त्वाचे.. आयुर्वेद औषध...*
.....प्रवाळ म्हणजे मराठीत पोवळे, आणि हिंदित मूंगा.. याच्यावर आयुर्वेद पद्धतीने काही संस्कार केले कि प्रवाळ पिष्टि हे औषध तयार होते. शुद्ध प्रवाळ हे चिनि मातिच्या खलात , गुलाब पाण्यात २१ दिवस कुटल्या जाते.. आणि मग हि पुटि तयार होते.. अतिशय उपयुक्त असे हे औषधं आहे. आपण याचे औषधि गुणधर्म बघू या...👇
..१) तळहात व तळपाय यांचि आग, जळजळ होत असल्यास किंवा पूर्ण शरीराचि आग होत असल्यास, त्वचा कोरडी पडत असेल तर, डाळिंबाचा रस काढून घ्यावा व प्रवाळ पिष्टि सोबत घेतल्यास लगेच आराम मिळतो.
२) लहान मुलांना दात येताना खूप त्रास होतो, जुलाब डिसेंट्री होते,ताप येतो, अशा वेळी त्यांना मधात मिसळून चाटण द्यावे. दात लवकर येतात, तसेच बर्याच लहान मुलांना रिकेटस् मूडदुस कुपोषणामुळे होतो. हाडे ठिसूळ होतात,अशा वेळी प्रवाळ पिष्टि हे औषध गुळवेल सत्त्वासोबत दिल्यास हा रोग बरा होतो.
३) रक्ति मूळव्याध झाल्यास, तसेच नाकातून रक्त येत असल्यास, युरिनमधून रक्त येत असल्यास, शरिरातील कोणत्याही भागातून रक्त येत असल्यास प्रवाळ पिष्टि , हे गुळवेल सत्त्व, व नागकेशर चूर्णासोबत दिल्यास वरील सर्व त्रास दूर होतात.
४) हायपर अॅसिडिटि, आम्लपित्त झाले की, छातीत जळजळ होते, जीव घाबरतो, पोट दुखत, घशात जळजळ होते, तोंडात आंबट पाणी येते, अशा वेळी प्रवाळ पिष्टि हे औषध जेवणाच्या एक तास आधी गुळवेल सत्त्व व आवळा रसासोबत दिल्यास बरे वाटते.
५) प्रवाळ पिष्टि मध्ये कॅल्शियम विपूल प्रमाणात असते,कारण प्रवाळ हा एक प्रकारचा खडक आहे, जो समुद्रिजीवजंतू तयार करतात.म्हणून ज्यांना याची कमतरता आहे त्यांनी हे रोज मधात मिसळून घ्यावे.
६) बर्याच जणांना छातित धडधड होणे , जीव घाबरणे, पल्सेस वाढतात, अशांनी प्रवाळ पिष्टि डाळिंबाचा रस काढून, यासोबत घेतल्यास आराम मिळतो.
७) गरोदर स्त्रियांना प्रवाळ पिष्टि दिल्यास होणारं बाळ हेल्दी, निरोगी आणि भविष्यात देखील बलवान राहतं, कारण यात विटामिन डी, व कॅल्शियम भरपूर प्रमाणात असते.
८) कांजिण्या गोवर येऊन गेल्यावर, शरिराची आग होते, नागिण झाल्यावर देखील आग होते. अशा वेळी रोज प्रवाळ पिष्टि डाळिंबाचा रस काढून यासोबत घेतल्यास आराम मिळतो, आणि शरिरात थंडावा तयार होतो.
९). संधिवात आमवात गुडघेदुखी कंबरदुखी, हे सर्व वाताचे विकार नेहमी कॅल्शियम कमी झाल्यामुळे होतात, कारण बहुतेक डिलिव्हरी मध्ये हे खुप कमी होते. आणि मग याची पूर्तता. न झाल्याने चाळीशी नंतर वरील आजार उद्भवतात.अशा वेळी. प्रवाळ पिष्टि व दूध एकत्र घ्यावे. याने ताकद येते.
१०) त्वचा विकार..\\-- प्रवाळ पिष्टि मध्ये विटामिन सी भरपूर प्रमाणात असते, यामुळे, पिंपल्स, फुंसि, पुरळ, हे सर्व दूर होतात, आणि चेहरा उजळतो,प्रवाळ पिष्टि दूधातून घ्या.
११) प्रवाळ पिष्टि मध्ये लेक्सेटिव्ह गुण धर्म आहे. त्यामुळे पचन संस्था मजबूत होते. बद्धकोष्ठता, पोट साफ न होणे, हे सर्व त्रास दूर होतात. पचन व्यवस्थित होते. पित्त होतं नाही, सर्व प्रकारचे पित्त विकार दूर होतात.
१२) ताप आला की, तहान तहान होते,खूप घाम येतो, थकवा येतो, अशा वेळी प्रवाळ पिष्टि शहाळे पाण्यासोबत घ्यावे याने शरिरातील उष्णता कमी होते, व तापही उतरतो.
१३) मुत्र विकार\\--\\.. युरिनची जळजळ होणे, युरिन होतांना वेदना होणं, वारंवार होणे, किंवा न होणे यासर्व विकारांवर प्रवाळ पिष्टि दिल्यास जळजळ दूर होते. .
आपण याचे अतिशय मौल्यवान उपयोग बघीतले.. आयुर्वेद जगतातील. हे फार महत्त्वाचे औषध आहे.
.. घरात जरूर ठेवावे. कधीही उपयोगी पडते..
आयुर्वेद अभ्यासक..... सुनिता सहस्रबुद्धे....
