टी.एन. शेषन हे भारताचे निवडणूक आयुक्त (Chief Election Commissioner) म्हणून 1990–1996 या काळात अत्यंत कठोर, निर्भीड आणि सुधारक म्हणून ओळखले गेले.
त्यांनी निवडणूक आयोग हा स्वतंत्र असला पाहिजे अशी आग्रही भूमिका घेतली. जोपर्यंत निवडणूक आयोग स्वतंत्र होत नाही तोपर्यंत मी भारतामध्ये एकही निवडणूक होऊ देणार नाही हे त्यांनी राजकारण्यांना ठणकावून सांगितले.
त्यांनी निवडणूक प्रक्रियेत शिस्त, पारदर्शकता आणि कायद्याचे काटेकोर पालन आणले.
त्यांची प्रमुख कामगिरी (मोजक्यात):
आचारसंहितेची कठोर अंमलबजावणी
बनावट मतदार नावनोंदणीवर कारवाई
बोगस मतदानावर नियंत्रण
नाकेबंदी, सुरक्षा व्यवस्था, तटरक्षक पथके यांचा सक्तीने वापर
निवडणुकीतील गुंडगिरी आणि पैशाचा वापर आटोक्यात आणण्याचे प्रयत्न
“आम्हीच निवडणुकीचे मालक नाही—निवडणूक आयोगही आहे” हे संपूर्ण देशाला दाखवून दिले.
पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्यावर शेषन यांची कारवाई – एक प्रसंग (मोजक्या शब्दात):
एकदा पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या सभेत आचारसंहितेचे उल्लंघन झाल्याची तक्रार झाली. शेषन यांनी कोणत्याही दडपणाला न जुमानता पंतप्रधान कार्यालयालाच नोटीस पाठवली. तेव्हा देशात पहिल्यांदाच निवडणूक आयोगाने सत्ताधारी पंतप्रधानांच्या विरोधात थेट कारवाई केली.
हा प्रसंग शेषन यांच्या निर्भीडपणाचे प्रतीक बनले—“कायदा सर्वांसाठी समान” हे त्यांनी प्रत्यक्षात दाखवून दिले.
भारताच्या निवडणूक प्रक्रियेला नवा चेहरा देणारे व्यक्तिमत्त्व .
त्यांनीच भारतीय निवडणुकीत “आचारसंहिता” काटेकोरपणे लागू केली आणि निवडणुका प्रामाणिकपणे पार पाडण्याचा आदर्श निर्माण केला.
त्यांच्या कठोर आणि निर्भीड कार्यपद्धतीमुळे ते लोकांच्या मनात आजही “लोहपुरुष” म्हणून ओळखले जातात.
आजही शेषन यांनी घालून दिलेल्या नियमांमुळेच निवडणुकीमध्ये उभ्या राहिलेल्या उमेदवारांना आचारसंहितेचा भंग करता येत नाही
आज भारतीय निवडणूक आयोगाला जो दर्जा आहे, जी स्वायत्तता आहे आणि जो दरारा आहे त्याचे एकमेव शिल्पकार म्हणजे टी एन शेषन.
अशा स्वाभिमानी आणि तडफदार अधिकाऱ्याला महान प्रशासकाला आज त्यांच्या जयंती दिनी नमन करूया त्यांनी लोकशाहीला खरे संरक्षण दिले मानाचा मुजरा करूया!
🙏
No comments:
Post a Comment